Trong mùa tuyển sinh năm 2026, nhiều trường đại học đồng loạt siết điều kiện xét học bạ bằng cách kết hợp thêm chứng chỉ quốc tế và điểm thi. Xu hướng này cho thấy phương thức đang không còn giữ lợi thế như trước.
Nhiều trường đại học đồng loạt nâng điều kiện xét học bạ trong năm 2026
Trong mùa tuyển sinh năm nay, hàng loạt trường đại học đã điều chỉnh phương thức xét tuyển theo hướng chặt chẽ hơn nhằm bảo đảm chất lượng đầu vào. Thay vì xem học bạ là tiêu chí độc lập như trước, nhiều cơ sở đào tạo bắt đầu kết hợp thêm chứng chỉ quốc tế hoặc yêu cầu điểm thi cao để đánh giá toàn diện năng lực thí sinh.
Học viện Ngoại giao là một trong những trường sớm công bố phương án tuyển sinh năm 2026 với nhiều thay đổi đáng chú ý. Nhà trường dự kiến tuyển 2.200 sinh viên thông qua 4 phương thức gồm xét tuyển thẳng và ưu tiên xét tuyển, xét tuyển kết hợp điểm học bạ và chứng chỉ quốc tế, xét tuyển kết hợp chứng chỉ SAT/ACT/A-level/bằng IB cùng chứng chỉ quốc tế và xét tuyển dựa trên điểm thi tốt nghiệp THPT. Với phương thức kết hợp học bạ và chứng chỉ quốc tế, thí sinh phải đạt điểm trung bình 6 học kỳ của hai môn xét tuyển từ 8,5 trở lên, không bao gồm môn ngoại ngữ. Đồng thời, tổng điểm ba môn trong kỳ thi tốt nghiệp THPT phải đạt tối thiểu 22 điểm, cao hơn đáng kể so với mức sàn chung theo quy định.
Không chỉ yêu cầu học lực cao, Học viện Ngoại giao còn đưa ra điều kiện về chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế với mức khá cạnh tranh. Thí sinh cần sở hữu IELTS từ 6.0, TOEFL iBT từ 60, PTE-A từ 46 hoặc chứng chỉ Cambridge English Qualifications từ 169 điểm trở lên. Ngoài ra, trường cũng chấp nhận một số chứng chỉ ngoại ngữ khác như tiếng Pháp, tiếng Trung, tiếng Hàn và tiếng Nhật theo quy định riêng. Những điều kiện này cho thấy học bạ hiện không còn là “tấm vé ưu tiên” như nhiều năm trước mà chỉ đóng vai trò như một phần trong hệ thống đánh giá tổng hợp của các trường đại học.
Xu hướng xét tuyển kết hợp khiến học bạ không còn chiếm ưu thế rõ rệt
Bên cạnh Học viện Ngoại giao, Trường Đại học Ngoại thương cũng tiếp tục duy trì phương thức xét học bạ nhưng đi kèm nhiều tiêu chí sàng lọc khắt khe hơn. Nhà trường chia đối tượng xét tuyển thành hai nhóm gồm học sinh hệ chuyên ở nhiều môn học và học sinh đạt giải ba trở lên trong kỳ thi học sinh giỏi cấp tỉnh. Điều này cho thấy phạm vi tiếp cận của phương thức xét học bạ đang dần bị thu hẹp thay vì mở rộng như giai đoạn trước.
Ở phương thức xét tuyển này, Trường Đại học Ngoại thương sử dụng điểm trung bình 6 học kỳ của ba môn trong tổ hợp xét tuyển hoặc kết hợp với chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế. Khi xét tuyển kết hợp, điểm chứng chỉ được quy đổi để thay thế môn tiếng Anh trong tổ hợp. Tuy nhiên, ngoài điều kiện học bạ, thí sinh còn phải đạt tổng điểm thi tốt nghiệp ba môn từ 24 điểm trở lên, cao hơn tới 9 điểm so với mức tối thiểu theo quy định của Bộ GDĐT. Với nhóm xét kết hợp học bạ và chứng chỉ quốc tế, yêu cầu tối thiểu là IELTS 6.5 hoặc TOEFL iBT 79 trở lên.
Những điều chỉnh này phản ánh rõ xu hướng của Xét tuyển Đại học năm 2026 khi các trường ưu tiên đánh giá năng lực toàn diện thay vì chỉ dựa trên điểm số học tập ở bậc THPT. Việc bổ sung thêm yêu cầu về ngoại ngữ, điểm thi hoặc thành tích học sinh giỏi giúp các trường nâng chất lượng đầu vào, đồng thời hạn chế tình trạng chênh lệch điểm học bạ giữa các địa phương. Đây cũng là lý do khiến phương thức từng được nhiều thí sinh xem là “cửa dễ” đang dần mất đi ưu thế trong cuộc cạnh tranh tuyển sinh.
Thí sinh cần chủ động chuẩn bị nhiều phương án xét tuyển để tăng cơ hội
Theo Bộ GDĐT, trong năm 2025 có tới 42,4% trường đại học sử dụng phương thức xét học bạ, trong khi tỷ lệ sử dụng điểm thi tốt nghiệp THPT chiếm 39,1%. Phần còn lại thuộc về các phương thức khác. Dù xét học bạ vẫn là phương thức phổ biến với tỷ lệ nhập học dao động khoảng 30-50%, nhưng những tranh cãi liên quan đến độ đồng đều điểm số giữa các trường THPT đã khiến nhiều cơ sở đào tạo phải điều chỉnh lại cách thức tuyển sinh.
Quy chế tuyển sinh năm 2026 cũng đưa ra yêu cầu cụ thể đối với tất cả phương thức xét tuyển. Theo đó, thí sinh phải đạt tối thiểu 15 điểm theo thang điểm 30 ở tổ hợp ba môn xét tuyển hoặc sử dụng điểm Toán, Ngữ văn cùng một môn thi khác trong kỳ thi tốt nghiệp THPT. Với phương thức xét học bạ, tổ hợp xét tuyển phải sử dụng kết quả học tập của cả 6 học kỳ từ lớp 10 đến lớp 12 ở tối thiểu ba môn học. Trong đó, bắt buộc phải có môn Toán hoặc Ngữ văn với trọng số không thấp hơn một phần ba tổng điểm xét tuyển.
Các chuyên gia cho rằng thí sinh không nên phụ thuộc hoàn toàn vào một phương thức tuyển sinh duy nhất trong bối cảnh các trường liên tục thay đổi tiêu chí đánh giá đầu vào. Việc chuẩn bị đồng thời học bạ, điểm thi tốt nghiệp THPT và chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế sẽ giúp tăng đáng kể cơ hội trúng tuyển vào các ngành học phù hợp. Nhiều cơ sở đào tạo như Trường Cao đẳng Dược Sài Gòn cũng khuyến khích thí sinh chủ động xây dựng lộ trình học tập từ sớm để thích ứng với xu hướng tuyển sinh ngày càng cạnh tranh và đa dạng hiện nay.