Dự thảo tuyển sinh đại học dự kiến giảm số phương thức xét tuyển từ năm 2028, song nhiều ý kiến đề nghị cân nhắc lộ trình áp dụng, làm rõ điều kiện nguồn tuyển và thống nhất cách quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ để bảo đảm quyền lợi thí sinh.
Cân nhắc phương thức tuyển sinh từ năm 2028
Theo dự thảo thông tư sửa đổi quy định tuyển sinh đại học năm 2027 mỗi ngành hoặc chương trình đào tạo được sử dụng tối đa ba phương thức xét tuyển. Từ năm 2028, con số này dự kiến giảm xuống còn một phương thức, không tính xét tuyển thẳng và cử tuyển. Việc tinh gọn nhằm đơn giản hóa công tác tuyển sinh, nhưng cũng đặt ra yêu cầu đánh giá tác động đối với từng nhóm ngành và khả năng chuẩn bị của thí sinh.
Nhiều ý kiến cho rằng lộ trình thay đổi cần được cân nhắc để học sinh có đủ thời gian lựa chọn ngành học và chuẩn bị hồ sơ. Các trường được đề xuất công bố đề án tuyển sinh trước ít nhất 12 tháng, giúp thí sinh chủ động xây dựng kế hoạch học tập, ôn thi và đáp ứng điều kiện xét tuyển. Việc thông báo sớm cũng góp phần hạn chế tâm lý bị động khi quy định tuyển sinh thay đổi giữa quá trình học phổ thông.
Bên cạnh đó, một số ý kiến đề nghị tiếp tục cho phép sử dụng nhiều phương thức đối với những ngành khó tuyển sinh, đặc biệt là nông nghiệp và môi trường. Theo đề xuất, mỗi ngành hoặc chương trình có thể được áp dụng tối đa hai phương thức từ năm 2028 thay vì chỉ một phương thức như dự thảo. Các cơ sở đào tạo cũng cần xem xét phương thức xét tuyển kết hợp và quy định rõ điều kiện áp dụng để bảo đảm tính minh bạch.
Điều chỉnh quy định về nguồn tuyển đại học
Dự thảo thông tư tiếp tục sửa đổi quy định về nguồn tuyển đầu vào trình độ đại học. Theo quy định hiện hành được nêu tại dự thảo, thí sinh cần đạt tổng điểm ba môn theo tổ hợp xét tuyển, hoặc điểm Toán, Ngữ văn và một môn khác, tối thiểu 15/30 điểm. Việc xác định rõ điều kiện nguồn tuyển nhằm bảo đảm người học đáp ứng yêu cầu đầu vào, đồng thời cần phù hợp với các nhóm thí sinh có thời điểm tốt nghiệp khác nhau.
Một điểm mới là dự kiến bổ sung đối tượng có bằng trung cấp hoặc cao đẳng cùng nhóm ngành nhưng chưa có bằng tốt nghiệp THPT. Theo phương án được đưa ra lấy ý kiến, người có bằng cao đẳng cần ít nhất 36 tháng kinh nghiệm công tác đúng chuyên môn, còn người có bằng trung cấp cần tối thiểu 24 tháng. Thí sinh thuộc nhóm này cũng phải đạt mức điểm thi tốt nghiệp trung học nghề theo quy định để đăng ký xét tuyển vào chương trình đại học cùng nhóm ngành.
Dự thảo đồng thời đề cập việc xác định môn thi thứ ba trong trường hợp tổ hợp xét tuyển thiếu môn ngoài Toán và Ngữ văn. Đối với thí sinh tốt nghiệp từ những năm trước, cần làm rõ cách áp dụng điều kiện nguồn tuyển và ngưỡng bảo đảm chất lượng đầu vào để tránh phát sinh thủ tục không cần thiết. Việc phân biệt hai yêu cầu này sẽ giúp các trường triển khai tuyển sinh thuận lợi hơn, đồng thời bảo đảm cơ hội học tập cho người học đáp ứng các điều kiện theo quy định.
Làm rõ cách quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ
Quy định sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế cũng là nội dung cần tiếp tục hoàn thiện trong dự thảo. Theo phương án được đề xuất, các trường có thể tự quyết định cách quy đổi chứng chỉ sang điểm môn ngoại ngữ, trong khi cơ chế cộng điểm khuyến khích dự kiến được điều chỉnh. Vì vậy, cần làm rõ trường hợp thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ nhưng không dự thi môn tiếng Anh trong kỳ thi tốt nghiệp THPT, đặc biệt khi xác định điều kiện nguồn tuyển.
.png)
Việc giao quyền quy đổi cho từng trường có thể tạo ra sự khác biệt về điểm số giữa các cơ sở đào tạo nếu thiếu hướng dẫn cụ thể. Chẳng hạn, cùng một mức chứng chỉ IELTS nhưng thí sinh có thể nhận được điểm quy đổi khác nhau tùy theo quy định của từng trường. Điều này có khả năng ảnh hưởng đến kết quả xét tuyển, nhất là với những ngành có mức độ cạnh tranh cao. Do đó, cần nghiên cứu phương án quy đổi phù hợp, bảo đảm minh bạch và hạn chế chênh lệch bất hợp lý.
Theo định hướng được nêu tại tọa đàm, việc xây dựng thang quy đổi chung cần dựa trên dữ liệu đủ lớn, kết quả nghiên cứu và căn cứ khoa học. Trong khi chờ hoàn thiện hướng dẫn, các trường cần công bố rõ cách sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ trong đề án tuyển sinh để thí sinh chủ động lựa chọn phương thức phù hợp. Thông tin đầy đủ về điều kiện đầu vào, bao gồm cả những chương trình đào tạo nghề và liên thông như tại Trường Cao đẳng Dược Sài Gòn, cũng giúp người học có thêm cơ sở xây dựng lộ trình học tập.